जीटिभीको यो स्टेजमा जति समय रहन्छु, त्यस बेलासम्म उत्कृष्ट पर्फर्मेन्स दिनेछु र विश्वभर रहेका नेपालीहरूको इज्जत बढाउने काम गर्नेछु,’ जीटिभी सारेगमपमा उत्कृष्ट १८ भित्र छनोट भएर आफ्नो गायकी प्रस्तुत गरिसकेपछि दार्जीलिङे युवा कर्माले भने- ‘यो स्टेजमा आएर निणर्ायकहरूको मन जित्न सक्नु नै मेरो सफलता हो, मेरो सपना पूरा भएको छ ।’ नेपाली मूलका कर्माले यसो भन्नेबित्तिकै संगीतकारद्वय साजिद-वाजिद खानले तिमी अझै माथि पुग्न सक्ने गायक हौ भन्दै उनको उत्कृष्ट गायकीको प्रशंसा गरे ।

सुप्रसिद्ध गायक दलेर मेहन्दीले कर्माको गायन खुबीको खुलेर चर्चा गरे । ‘बेस्ट क्वालिटीको सिंगिङ भ्वाइस छ तिम्रो,’ उनले भने- ‘वषार्ंै लगाएर संगीतको विशेष कक्षा लिएकाहरूले पनि यतिको दमदार प्रस्तुति दिन सक्दैनन् ।’ कार्यक्रम प्रस्तोताले पहाडको ताजापन कर्मामा भएको बताउँदा दलेरले पनि त्यो कुरालाई समर्थन गरेका थिए । कर्मामा प्रचुर क्षमता भएको उनको प्रतिक्रिया थियो ।

कर्माले आफ्नो गीत सकिएलगत्तै दर्शकदीर्घाबाट वान्समोरको फिडब्याक पाए । वान्स मोर पाउने उनी मात्र एक्ला गायक थिए । कार्यक्रममा संगीतकार शेखरले कर्माको गायकी सीधै रेकर्डिङका लागि उपयुक्त भएको प्रतिक्रिया दिए । उनले गीतलाई न्याय मात्र गरे नन्, कुनै पनि गीत उत्कृष्ट गायकले जसरी गाउन सक्छ भन्ने हामीलाई लाग्छ, त्यसरी नै प्रस्तुति दिए, शेखरले भने- ‘कर्माले अझै माथिसम्मको यात्रा सहजै गर्न सक्छन् । अर्का संगीतकार विशालले पनि शेखरको कुरालाई समर्थन गर्दै कर्मा भविष्यमा पाश्र्वगायक हुने घोषणा गरे ।

कार्यक्रममा साजिद वाजिदले शेर्पा हाम्रो प्राण हो भनेर उनलाई हौस्याएका थिए । उत्कृष्ट गायनको नमुना बनेका कर्मा प्रतिस्पर्धी गायक-गायिकाहरूमा आफूलाई अब्बल साबित गर्न सफल भएको निणर्ायकहरूको निष्कर्ष थियो । नेपाली भएकोमा गर्व गर्ने शेर्पाले यसअघिको अडिसन राउन्डमा राजु लामाले गाएको ‘तिमीलाई देखेर हिमाल हाँसेको, तिम्रो गीत सुनेर मुनाल नाचेको, तिम्रो जोबनलाई हो देखेर पिरती गाँसेको’ गीत प्रस्तुत गरेका थिए । जीटिभीबाट प्रसारण हुने सारेगामप सिंगिङ सुपरस्टार बन्ने लक्ष्य लिएर अघि बढेका शेर्पालाई दार्जीलिङ, सिक्किमलगायत भारतका विभिन्न स्थानमा बस्ने नेपालीहरूले माया दर्साएका छन् । ‘म्युजिककी नयी आवाज’ स्लोगन तय गरेको सारेगामप सिंगिङ सुपरस्टारमा दलेर मेहन्दी, विशाल-शेखर तथा साजिद-वाजिद निणर्ायक छन् ।

source:weekly nepal

फिफाले २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा हुन गईरहेको बिश्व कप फुटबल प्रतियोगिताको समुह बिभाजन कार्य सम्पन्न गरेको छ। केप टाउनमा भएको उक्त समुह बिभाजनमा सबभन्दा कडा मुकावला समुह जी तथा मा हुने देखिन्छ। यस समुहमा ब्राजिल, उत्तर कोरिया, कोटे डी आईभोरी तथा पोर्चुगल परेको छ। यसलाई ग्रुप अफ डेथ भन्न सकिन्छ। तर बेलायत, जर्मनी तथा इटलीलाई भने तुलनात्मक रुपमा सजिलो समुह परेको छ।
आज भएको समुह बिभाजन निम्नानुसार छ:

समुह A      दक्षिण अफ्रिका, मेक्सिको, उरुग्वे तथा फ्रान्स
समुह B      अर्जेन्टिना, दक्षिण कोरिया, नाईजेरिया तथा ग्रिस
समुह C      बेलायत, अमेरिका, अल्जेरिया तथा स्लोभानिया
समुह D      जर्मनी, अष्ट्रेलिया, घाना तथा सर्बिया

समुह E      नेदरल्यान्द, जापान, केमरुन तथा    डेनमार्क
समुह F      इटली, न्यूजिल्याण्ड, पाराग्वे तथा स्लोभाकिया
समुह G      ब्राजिल, उत्तर कोरिया, कोटे डी आईभोरी तथा पोर्चुगल
समुह H      स्पेन, होण्डुरस, चिली तथा स्विजरल्याण्ड

                    सहभागी टिमहरुको बिस्तृत विवरणको लागि Country मा Click गर्नुहोस ,

कृषकबाट सस्तोमा लिएर व्यापारीहरूले दोब्बर मूल्यमा उपभोक्तालाई कुखुराको मासु बिक्री गरी उपभोक्ता र कृषक दुवैलाई शोषण गरेको विरोधमा मोरङका कुखुरापालक कृषकहरूले नौलो आन्दोलन थालेका छन्। विराटनगरको व्यस्त महावीर चौकको सडकबीच पाल टाँगेर कृषक समूहले उपभोक्तालाई व्यापारीको भन्दा सस्तोमा काटेर बेची आन्दोलन थालेका हुन् ।

व्यापारीहरूले कृषकहरूबाट कुखुरा प्रति केजी रु. ११० मा लिएर रु. २१० मो मासु बेच्दै आएकोमा आन्दोलनमा उत्रिएका कृषकहरू आफँैले कुखुरा काटेर रु. १२० प्रतिकेजीमा बिक्री गर्न थालेका छन् ।कृषक समूहले त्यसरी आन्दोलन थालेपछि विराटनगरका फेस हाउसमा कुखुराको मासुको बिक्री मूल्यमा गिरावट आएको छ । कृषक राजकुमार दङ्गालले बजारमा सोझै उपभोक्ता र कृषकको पहुँच बढोस् र कसैले पनि शोषित हुनु नपरोस् भनेर आन्दोलन थालेको जानकारी गराउनुभयो । कृषक समूहहरूले भारतबाट कुखुरा ल्याई बेच्ने कार्यमा कडाई अपनाउन पनि माग गरेको छ । आन्दोलनको पहिलो दिन कृषकहरूले डेढसय केजी कुखुराको मासु बिक्री गरेका छन् ।

President 1 Elected
Vice-President 1 Nominated
General Secretary 2 Elected 1/ Nominated 1
Joint General Secretary 1 Nominated
Treasurer 1 Elected
CC members 25 (open competition) Elected
CC members 14 (from each zone) Elected
CC members 6 (woman) Elected
CC members 5 (Dalit) Elected
CC members 5 (Madhesi) Elected
CC members 5 (Indigenous nationalities) Elected
CC members 1 (Muslim) Elected
CC members 16 Nominated
CC members 5 (Woman, Dalit, Nominated
Indigenous nationality,
Madhesi, Muslim)

पेमा छिरी शेर्पा भोजपुर अध्यक्ष -५८९ मत ल्याएर विजयी)

कृपाशुर शेर्पा भोजपुर निवर्तमान अध्यक्ष -२८४ मत (पराजित )

श्री पासाङ दोर्जी शेर्पा भु. पु. महा सचिव भोजपुर – ४७ मत (पराजित)

प्रध्यापक श्री श्यम सुन्दर शेर्पाल (उम्मेद्वावरी फिर्ता)

लाक्पा ठिलेन शेर्पा सिन्धुपाल्चोक वरिष्ठ उपाध्यक्ष निविरोध

आङ दोर्जे लामा रामेछाप उपाध्यक्ष ”

आङ गेलु शेर्पा सोलुखुम्बु ” ”

दोर्जी जाङबु लामा ” ” ”

गेल्जे लामा रामेछाप ” ”

लाक्पा शेर्पा भोजपुर ” ”

साङगे शेर्पा खोटाङ ” ”

निमा तेन्जीङ शेर्पा इलाम ” ”

लाक्पा डन्डु शेर्पा ताप्लेजुङ ” ”

नाम्गेल शेर्पा रामेछाप महासचिव निर्विरोध

आङ लमी शेर्पा सोलुखुम्बु सचिव ”

पासाङ शेर्पा ताप्लेजुङ सचिव ”

आङ ङमिा शेर्पा दोलखा कोषाध्यक्ष ”

सदस्यहरुः-

फुल्मु शेर्पा सिन्धुपाल्चोक

दावा शेर्पा खोटाङ

सोनाम शेर्पा दोलखा

पसी शेर्पा संखुवासभा

पेमदोर्ची शेर्पा भोजपुर

गेल्जी शेर्पा रामेछाप

सन छेपाल शेर्पा ओखाढुङ्गा

एन.सी शेर्पा काठमण्डौ

उङदी शेर्पा संखुवासभा

ङवा लप्टु लामा सुनसरी

पासाङ डोल्मा शेर्पा उदयपुर

बाबु काजी शेर्पा रामेछाप

मन्जु नोर्की शेर्पा सोलुखुम्बु

सोनाम साङबो शेर्पा दोलखा

आङ काजी शेर्पा काठमण्डौ

मातृका शेर्पा ताप्लेजुङ

कामी शेर्पा इलाम

पेमा याङजी शेर्पा सोलुखुम्बु

लाक्पा लामा शेर्पा संखुवासभा

पासाङ काजी शेर्पा सोलुखुम्बु

ङवाङ सोनाम शेर्पा काठमण्डौ

फर्ुलमु शेर्पा संखुवासभा

छिरिङ काजी शेर्पा ओखलढुङ्गा

गन्जु शेर्पा उदयपुर

गेल्बु शेर्पा सुनसरी

मिम्चुङ शेर्पा ताप्लेजुङ

सोनाम वाङदेन शेर्पा सोलुखुम्बु

ओङदी शेर्पा संखुवासभा

फर्ुव शेर्पा सिन्धुपाल्चोक

छिरिङ नाम्गेल शेर्पा इलाम

आङ लाक्पा शेर्पा झापा

छिरिङ ओङदी शेर्पा काठमण्डौ

च्याङा शेर्पा दोलखा

आङ दावा शेर्पा धनकुटा

सोनाम जाङबु शेर्पा सिन्धुपाल्चोक

म्ाछिरी शेर्पा दोलखा

श्याम्बु शेर्पा संखुवासभा

शेर्पाको थर र उपथर हरु।
१ शेर्पालामा (शेर्पा लामा, लामा गोन्पा। )
२ च्यावा (च्यावा, च्यावा नक्पो र ल्हुक्पा। )
३ पेनाक्पा (पेनाक्पा।)
४ मिङ्याग्पा (ठाक्तोवा, गोले, गर्जा, खापा, पिनासा, युल्खोङमा, सिरे, मिल्हसा, दोटुबा, शरपा र पाङकर्मा)
५ थिम्मी (सलाका, खम्बाचे, गोपर्मा, ल्हाकसिन्दु, पाल्दोर्जी, छ्युशर्पा, ठोम्पा, बिनाक्पा, श्यङ्गो, जोङनग्पा, श्हुर्पा, मेन्दवा र पेन्पुलो)

माथी उल्लेखीत बिबरण अनुसार सम्पुर्ण शेर्पा जातिलाई ५ वटा मुलथर र यी मुलथर अन्तरगत ३० वटा उपथर हरुमा बिभाजित भएर फैलिएको देखिन्छ। जस्मा;

१-शेर्पा लामा थर को २ उपथर,
२-च्यावा थरको ३ उपथर,
३-पेनाक्पा थरको उपथर छैन,
४-मिङ्याग्पा थरको ११ उपथर र
५-थिम्मी थरको १३ उपथर समेत जम्मा ३० उपथरहरु देखिन्छ।
यि उपथरहरु सोलुखुम्बु, दोलखा, रामेछाप जिल्लामा भएका र यि जिल्लाहरुबाट अन्यत्र बसाँई सरेर गएका शेर्पाहरुका हुन। यस बाहेक इलाम, ताप्लेजुङ, संखुवासभा, रसुवा, सिन्धुपाल्चोक तथा पश्चीम नेपालका हिमाली भेगका उत्तरिभुभागमा बसोबास गर्ने आदिबासी शेर्पाहरुको थर उपथरको सङकलन गरेमा उपरोक्त उपथरको सङख्यामा अझ बृद्धी हुनेछ। नेपाल शेर्पा संघ सुन्सरी स्थापना भएको दशौंबर्षको उपलक्षमा प्रकाशीत स्मारिकामा श्री दावा नावा शेर्पाले संकलन गर्नु भएको “शेर्पा जातिका थरहरु एक गहन अध्ययन” नामक लेखमा सुदुर पुर्वी नेपालका जिल्लाहरुमा रहेका शेर्पा हरुका निम्न थप थर र उपथरहरु संकलन गरेको देखिन्छ।
नावा, जुम्बुले, पया, गोरुङ, हलुण्डा, कुलुङ, रिक्तो, चुक्टे, याता, फेरुक्पा, छ्युकुले, राखा, ङोवा, बदम्बा, मजेन, एसांङ, ठोमा, सुर्वा, मुलि ,साके, डुक्पा खम्बा र केरुङ खम्बा आदि।
यि शेर्पाहरुको बारेमा बिस्त्रीत अनुसन्धान गरि यि थरहरु शेर्पाको पाँच मुलथर भित्र पर्ने देखिएमा सम्बन्धीत मुलथर अन्तरगत र नपर्ने देखिएमा बेग्लै थरपनि लेखन सकिन्छ।
शेर्पा जातिमा यत्तिका थरहरु भएता पनि आफनो कुलको परिचय दिन नामको पछाडी थर लेखने प्रचलन देखिदैन। तर लामा थर भएकाहरुले नामको पछाडी थर लेखने गरेको र अपबादको रुपमा कोहि कोहिले नामको पछाडी थर लेखने गरेको पाइन्छ। जस्तै पासाङ गोपर्मा, पासाङ खम्बाचे ले आज भन्दा लगभग ७५ बर्ष अघि देखिनै नामको पछाडी थर लेखेका थिए। शेर्पाहरुले नामको पछाडी थर नलेखेर शेर्पा भनेर जात मात्र लेखने प्रचलनले गर्दा कुन शेर्पा कुन थरको भनेर चिन्न सकिदैन। उदाहरणार्थ पाँचवटा मुलथरका तीस वटा उपथरहरु छन। प्रतेक मुलथरका उपथरहरु एक आपसमा स्वाँगे भाई अर्थात हाडनाता भित्र पर्दछन। नामको पछाडी थर नलेखने हो भने भविष्यमा यिनीहरुको बिचमानै परिचयको संकट आइ नपर्ला भन्न सकिन्न। बडदो जनसंख्याको चाप र बिबीध कारणबाट हुने बडदो बसाँई सराइको कारणबाट शेर्पाहरु नेपालको बिभीन्न जिल्लाहरुमा मात्र नभइ बिश्वका बिभीन्न मुलुकहरुमा समेत फैलिएर रहेका छन यसले गर्दा पनि शेर्पाहरुमा एकआपसमा आफनोपन र परिचय कायम राखन जरुरी भएकोले सबै शेर्पाहरु ले नामको पछाडी थर लेखन र लेखाउन जरुरी भएकोछ।
नामको पछाडी “शेर्पा” लेखने बारेमा,
नेपालको अन्तरीम सम्बिधान २०६३ ले शेर्पा शब्दलाई राई, लिम्बु, मगर, नेवार आदि जस्तै एउटा जात वा जातिको नाम हो भनेर परिभाषीत गरेकोले व्यक्तिले आफ्नो नाम लेखदा जात जनाइ रहन अनिवार्य नभएकोले नामको पछाडि थर लेखने चलन छ। तसर्थ शेर्पा जातीले पनि अन्य जातिले जस्तै नामको पछाडी थरमात्र लेखन परम्पराको अनुसरण गर्नु बडी बैज्ञानीक र व्यबहारीक हुनेछ। जस्तै;
जात थरहरु
राई बान्तवा, थुलुङ, चाम्लीङ, खालीङ र कुलुङ आदि।
लिम्बु कन्दङवा, लावति, खापुङ, नेम्बाङ र आङदेम्बे आदि।
मगर थापा, राना, घर्ति र गर्बुजा आदि।
नेवार श्रेष्ट, जोशी, मानन्धर र बज्राचार्य, प्रधान आदि।
ब्राम्हण कोईराला, आचार्य, खनाल, नेपाल, दाहाल आदि।
छेत्री बस्न्यात, कार्की, थापा, राणा आदि।
माथी उल्लेखीत उदाहरण झैं शेर्पा जातिले नामको पछाडी थर लेखनु परेमा
हाल सम्ममा देखिएका पाँचवटा मुलथरहरु- लामाशेर्पा, च्वावा, पेनाक्पा, मिङ्याग्पा र
थिम्मी भनेर लेखनु पर्ने हुन्छ।
शेर्पाको थर लेखने बारेमा सझाव-
१- शेर्पालामा – लामाशेर्पा र लामा गोन्पा हरु एउटै पुर्खा छुक्ल्हा ग्यल्पो बाट फैलिएका हुनाले र यि दुवै उपथरले नामको पछाडी लामा मात्र लेखने गरि आएकोले यि दुई उपथर लाई एउटै थर कायम गर्न र लामा थर तामाङ र गुरुङ जातिमा पनि भएकोले शेर्पा जातका लामा हो भनि चिनाउन “शेर्पालामा” भनेर लेखनु उचीत देखिन्छ।
२- च्यावा – च्यावा (च्हाग्पा), नाक्पो र ल्हुग्पा समेत ३ उपथरका च्यावाहरु एउटै पुर्खा तेर्तोन रतनालिङपाबाट फैलिएका हुनाले एउटै थर कायम गरि “च्यावा” भनेर लेखन सकिन्छ।
३- पेनाक्पा – यस थरको उपथर नभएकोले पेनाक्पा थर नै लेखने।
४- मिङ्याग्पा -
यस थर अन्तरगतका बिभीन्न उपथर भएका सम्पुर्ण शेर्पाहरु मिङ्याक्पा ग्येर
ग्यालबाट फैलिएका सन्तानहुनता पनि बिबीध कारणले गर्दा ११ उपथरमा बिभाजित हुन पुगे। यिनीहरु सबै एउटै पुर्खा अन्तर्गतका हाड नाता पर्ने स्वाँगे भाई भएकाले छुट्टाछट्टै थर लेखन व्यबहारीक नदेखिने भएकोले एउटै मुलथर “मिङ्याक्पा” भनेर लेखन सकिन्छ।
५- थिम्मी -
यस थर अन्तरगतका बिभीन्न उपथर भएका सम्पुर्ण शेर्पाहरु थिम्मी जाङपोटाशीबाट फैलिएका सन्तान भएता पनि बिबीध कारणले गर्दा १३ उपथरमा बिभाजित हुन पुगे। यिनीहरु सबै एउटै पुर्खा अन्तर्गतका हाड नाता पर्ने स्वाँगे भाई भएकाले यिनीहरुमा आपसमा बिहेवारी नचल्ने हुनाले छुट्टाछट्टै थर लेखन व्यबहारीक नदेखिने भएकोले मुलथरको आधारमा “थिम्मी” भनेर थर लेखन सकिन्छ।

नामको पछाडी थर लेखने परम्परालाई अभियानको रुपमा सन्चालन गर्न शेर्पा संघ संस्थाहरु कृयासील हुनु पर्दछ। आगामी सन २०११ मा हुने राष्ट्रिय जन गणनामा सम्पुर्ण शेर्पाहरुमा नामको पछाडी थर लेखने र लेखाउने बारेमा जागरुकता सृजना गर्नु पर्दछ। अब जन्मिने नानीहरुको नामहरु शेर्पा नामनै राखने र नानीहरुको जन्म प्रमाणपत्र लिदा वा बिद्यालयमा भर्ना गर्दा अनिवार्य रुपमा थर लेखने गर्नु गराउनु पर्दछ।
नेपाल शेर्पा संघको हालै काठमाण्डुमा सम्पन्न चौथो राष्ट्रीय महाधिबेसन मा उपस्थित २२ जिल्लाहरु बाट प्रतिनिधीत्व गर्ने लगभग १३०० प्रतिनिधीहरुले नामको पछाडी थर लेखने परम्परा सुरु गर्ने प्रस्ताव सर्व सम्मति बाट पारीत गरेर यस अभियानको थालनी गरेकोछ।
यस अभियानलाई सफल बनाउन सम्पुर्ण शेर्पासमुदायमा आफनो राय सुझावहरु निम्न ठेगानामा पठाउनु हुन हार्दिक अनुरोघ गर्दछौं।
info@sherpaculture.com

घम्साघम्सीको विग्रहकारी राजनीतिमा स्वार्थजन्य मतान्तरको आगो हुर्हुरी बलिरहेछ। र, आगोमा हालै दुईवटा झर्झराउउँदा राँका थपिएका छन्। एउटा राँको न्यायप्रणालीसम्बन्धी नवीन परिकल्पनाको हो, र अर्को राँको हो, राष्ट्रिय झन्डा फेर्ने जिरहको। पहिले पहिलो विषयमै बात मारौँ। यसो सुन्दा न्यायप्रणालीसम्बन्धी यो नयाँ परिकल्पना अनौठो लाग्छ। संविधान बनाउने संसद्ले, न्यायाधीश नियुक्त गर्ने पनि संसदैले र संविधानको व्याख्या गर्ने पनि उही संसद्ले। न्यायप्रणालीमाथिको यो एकल आधिपत्यको परिकल्पना कविताको फाँटमा लागू भए के हुँदो हो भनी मैले गम खाएँ। कविताको परिभाषा गर्ने श्रीरामजी शर्मा, कविता रच्ने पनि उही श्रीरामजी शर्मा र आफूले रचेको कविताको व्याख्या गरी मनमाफिकको अर्थ लगाउने पनि उही श्रीरामजी शर्मा। यस्तो हुँदो हो त कविताको हालत के हुँदो हो? लाग्छ, संस्कृत जान्ने, छन्दका गणहरू बुन्ने र स्वर हल्लाएर सिलोक हाल्न माहिर श्रीरामजीले कविताको सिंगो डबली कब्जा गर्नेछ। र, कविताजगत्मा निज श्रीरामजीको एकल मनपरी अर्थात् राजनीतिको भाषामा खपिनसक्नु तानाशाही कायम हुनेछ। भिन्न चिन्तन, भिन्न शिल्प र भिन्न शैली भएका कविहरू सर्वशक्तिमान् श्रीरामजीको मर्जीबमोजिम पक्राउ पर्नेछन्, सके कुटिने छन् र ती कालरूपी कारागारका निरीह पाहुना बन्नेछन्। विचारको विविधता, विचारको प्रतिस्पर्धा र विचारको गतिमयताको गलो निमोठ्न अरु केही गर्नु पर्दैन, श्रीरामजीका हातको निरङ्कुश कोर्रा नै पर्याप्त हुनेछ। तर भाग्यवश, काव्य क्षेत्रमा शक्ति पृथकीकरणको मान्यता बलवान् छ। एउटै पात्र सौन्दर्य चिन्तक, कवि र समालोचक बनेर काव्यक्षेत्रमा मनपरी गर्ने उहिलेका कुरा उहिल्यै खुइलिएर गइसके। र, श्रीरामजी स्वयम् प्रतिस्पर्धाको डबलीमा सविनय हाजिर छ।
सत्य हो, हालको न्यायप्रणाणी अन्तर्गतका हाम्रा न्यायालय साँचो अर्थमा अन्यायालय हुन्। यी अन्यायालमा न्याय पैसामा बेचिन्छ, पैसाले किनिन्छ। यिनमा पहुँच, डाको र धाकधक्कुको प्रभाव जम्छ। यिनमा शक्तिकेन्द्रको स्वार्थी इसाराले सदैव काम गर्छ। ढिलासुस्ती, आलटाल र भ्रष्टाचार यिनका सनातन धर्म हुन्। यिनमा सामन्ती चिन्तन, संस्कृति र शैलीको महमारी व्याप्त छ। यी अन्यायालय यथास्थितिका पोषक र परिवर्तनका बाधकका रूपमा इतिहासको बाटोमा तेर्सिएका छन्। त्यसैले निमुखा गरिबगुरुवा शोषणमाथि थप शोषण र अन्यायमाथि थप अन्याय थोपरिने डरले न्याय माग्न अन्यायालय जान डराउँछन्। तिनलाई लाग्छ, शोषक-शासकका लागि यी न्यायालय हुन्, आफ्नालागि अन्यायालय। तर, यी यावत् रोगको उपयुक्त उपचार न्यायप्रणालीमाथि संसद्को आधिपत्य किमार्थ होइन। संविधान बनाउनु त संसद्को अनिवार्य काम भइनै हाल्यो। स्पष्ट र पारदर्शी मापदण्ड एवं छनोटविधिका आधारमा योग्यता र दक्षतालाई ध्यानमा राखेर संसद्ले न्यायाधीश नियुक्त गर्न पनि सक्ला। तर, आफैँ कविताको रचनाकार र आफै” सो कविताको व्याख्याकार श्रीरामजीले झैँ संसद्ले संविधानको व्याख्या गर्न थाले न्यायप्रणालीको हबिगत के होला? व्यवस्थापिका, कार्यपालिका र न्यायपालिकाबीचको लोकतान्त्रिक नातामा त्यो केजाती ‘चेक एन्ड ब्यालेन्स’ भन्छन् नि, के त्यसको केही अर्थ छैन?
आयो कुरा अब झन्डा परिवर्तनको। झन्डा फेर्ने आग्रहका पैरवीकर्ता भन्छन् – हाम्रो राष्ट्रिय झन्डामा सूर्यवंशी राजाको सूर्यछाप र चन्द्रवंशी राजाको चन्द्रछाप टा”सिएका छन्। त्यसैले यसमा सढाउ राजतन्त्रको इतिहास र संस्कृति ह्वास्सै गन्हाउँछ। तसर्थ संघीय गणतन्त्र नेपालको झन्डा संघलाई चिनाउने बहुल प्रतीकले चिरिच्याँट्ट सजिएको हुनुपर्छ। यो जिरहले मलाई आफ्नो एउटा पुरानो पुन्टे कथाको याद दिलायो। कथाको शीर्षक छ – टुप्पीको क्रान्तियात्रा। अहिले भन्छु, घर्ती गुरु मोहनविक्रम सिंहलाई पार्श्वदृश्यमा राखेर मैले यो कथा लेखेको थिएँ। क्रान्तिकारी शुद्धताको रक्षाका नाउँमा मोहनविक्रम सिंहले अनेक पटक पार्टी फुटाए। मोहनविक्रम सिंहको वैचारिक र आचारगत अशुद्धताका कुरा उठाएर उनका निकटतम अनुयायीले अनेक पटक उनको पार्टी भत्काए। आफूले वा अरूले जुनसुकै कारणले पार्टी फोर्दा पनि मोहनविक्रम सिंह पार्टीमा क्रान्तिकारी शुद्धताको रक्षा नै भएको छ भनेर मखलेल भइरहे। र, यो अबोधगम्य र अमूर्त्तझैँ लाग्ने वैष्णवी शुद्धताको आग्रहलाई मैले कथामा उतार्न जमर्को गरेँ। यो पुन्टे कथा भन्छ – एक दिन एकजना कम्युनिस्ट क्रान्तिकारी नेताको मस्तिष्कमा शुद्धताको चेतको देदीप्यमान मसाल ह्वार्ह्वारी बल्नथाल्यो। उसले आफ्ना खुट्टा हेर्‍यो, खुट्टाले सामन्तले टेकेको जमिन टेकेको देख्यो। र, आफ्ना अपवित्र खुट्टा ठुन्क्यायो। उसले घु”डा हेर्‍यो, ठेस लागेर लड्दा आफ्ना घुँडाले प्रतिक्रियावादीले घुँडा टेकेको जमिन टेकेको चेत पायो। र, आफ्ना अपवित्र घुँडा पनि उसले गिँड्यो। भुँडी हेर्‍यो, भुँडीमा विस्तारवादीले छोएको अन्नपानी परेको उसलाई ज्ञात भयो। र, काटेर उसले भुँडी पनि मिल्कायो। फोक्सो हेर्‍यो, फोक्सोले साम्राज्यवादीले सास फेरेको अस्वच्छ हावा ग्रहण गरेको उसले चाल पायो। र, उसले फोक्सो पनि कटनी गर्‍यो। क्रान्तिकारीको ठुन्किएको गर्धनमाथि बाँकी रह्यो अब एउटा दिमाग। आफ्नो दिमागका केस्राकेस्राको प्रकृति गौर गरेर नियाल्दा अति शुद्धतावादी गुरुजीलाई लाग्यो, गलत विचार र संस्कारले गाँजेर आफ्नो दिमाग पूरापूर भ्रष्ट भएको छ। र, उसले आफ्नो दिमाग पनि काटेर हुत्यायो। शरीरका सबै अङ्ग कलमी गरिसकेपछि बाँकी रह्यो अब केवल एउटा टुप्पी। बस्, क्रान्तिकारीको सबै विकारबाट मुक्त सम्पूर्ण र परम् शुद्ध टुप्पी लिखिरलिखिर-लिखिरलिखिर हल्लिँदै क्रान्तियात्रामा जोडतोडले गतिवान् भयो।

प्रसंगवश, यो झन्डा फेर्ने आग्रहमा मलाई टुप्पीपथका उनै गुरुजीको निरपेक्ष शुद्धताको आग्रहको औतार प्रकट भएझैँ लाग्छ। के सूर्यवंशी र चन्द्रवंशी राजाका सिंहासन एउटै भूमिमा, एकै समयमा अस्तित्वमा थिए र एउटै झन्डामा दुबैका वंशलाई जनाउने सूर्य-चन्द्र अंकित भए? झन्डाका राजतन्त्रले बिटुल्याएका निसानाछाप सूर्य-चन्द्र त हामी मासौँला रे लौ, नील गगनको अथाह उचाइमा रहेर हामीलाई प्रकाश र ताप दिने हाम्रा जीवनस्रोत र सौर्यमण्डलका आभूषणरूपी सूर्य-चन्द्रलाई हामीले के गर्ने होला? ती त्यहाँ रहिरहनु र झन्डाबाटचाहिँ ती मेटिनुको अर्थ के?

कुनै पनि युगान्तकारी परिवर्तनपछि परम्परादेखि चलिआएका सबै प्रतीकलाई अन्धाधुन्ध परित्याग वा निषेध गरिँदैन। जे प्रदूषित छ, जेको उपयोगिता निखारिएको छ वा जे हानिकारक छ, त्यसलाई मात्र परित्याग गरिन्छ। अनेक प्रतीक यस्ता हुन्छन्, जसको परिभाषा वा अर्थको विनिर्माण वा पुनःव्याख्या गरिन्छ। राजाका पाउभक्तहरू हिजो राष्ट्रिय झन्डाका सूर्य-चन्द्र देखाएर सिंहासनमा शाहवंशको आयु यिनै सूर्य-चन्द्रकै जति छ भनी धाक लगाउँथे। शाही राजतन्त्रको सिंहासन मर्‍यो, सूर्य-चन्द्र जीवितै छन्। र, अहिले ती पाउभक्तको मूर्खतापूर्ण धाकलाई उपहास गर्दै झन्डाका सूर्य-चन्द्र मुस्कुराइरहेका छन्। अब हामी सूर्य-चन्द्र अस्तित्ववान् रहुन्जेल एकताबद्ध र अखण्ड नेपाल रहिरहने छ भनी झन्डाबासी सूर्य-चन्द्रको अर्थ लगाउन सक्छौँ। सूर्य र चन्द्र मधेस-तराईवासीका होइनन् कि, पहाडवासीका होइनन् कि हिमालवासीका होइनन्? हिन्दु, इसाई, मुस्लिम, प्राकृत कुन धर्मावलम्बीका होइनन् सूर्य-चन्द्र? सूर्य-चन्द्रसँग कुन नेपालीको विराग र वैमनस्य छ? र, कुन नेपालीका लागि प्रिय र अनिवार्य छैनन् सूर्य-चन्द्र?

उसो त सूर्य-चन्द्र अंकित हाम्रो राष्ट्रिय झन्डा रंग संयोजन र बान्कीका दृष्टिले पनि विश्वमै विलक्षण छ। बान्कीको विशिष्टताका कारण विश्वका झन्डाहरूको भीडमा यो सजिलै देखिन्छ, सहजै चिनिन्छ। कुरा यत्ति हो, अन्तका विशालकाय झन्डा सामु यो अलि फुच्चे लाग्छ। समय-सालमा यसको आकार बढाऔँला। यो कत्रो कुरो हो र? फेर्ने रहर र सामर्थ्य भए गणतन्त्र नेपालमा फेर्नैपर्ने चीज जति पनि छन्। सहिद गेटमा चार अमर सहिदका टाउका टेकाएर तिनको मृत्युदण्डको लिखतलाई सदर गर्ने राजा त्रिभुवनलाई सजाइएको छ। फेर्न बहस चलाउनुपर्ने र फेर्नैपर्ने कुरा त यस्ता पो हुन्। फेर्नै नपर्ने झन्डा फेर्ने बित्थाको कचिंगल सुरु गरेर टुप्पीको कथाको स्मरण किन गराउनु?

जापानमा बसोबास गर्ने शेर्पाहरुले समो लाङ्लो बर्ष २१३६ हर्सोल्लास र  भव्यताका साथ मनाएको छ।

२००९ March १ तारेख, टोक्यो गोतान्दा स्थित् माया रेष्टुरेन्टमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि महामहिम राजदुत डा. गणेश योन्जन तामाङ्ले लोसारको शुभकामना र सफलताको कामना दिनु भै टोस प्रस्ताब् गर्नु भए पछि कार्यक्रमको शुरु भएको थियो..

बिगतका बर्षहरुमा अधिकतम रुपमा शेर्पाहरुको मात्र उपस्थित हुने गरेकोमा यो बर्ष उल्लेखनिय मात्रामा अन्य़ जात जातिको समुदायको महानुभाब हरुको समेत उपस्थित रहेको थियो , NRN जापानका अध्यक्ष भवन भट्ट , जनजाति संघका अध्यक्ष ओम गुरुङ , थकाली  सेवा समितिका अध्यक्ष ध्रुब भट्टचन, नेवा जागरण मञ्चका अध्यक्ष सुनिल शाक्य, तामाङ समाज जापानका अध्यक्ष रेखब्लोन तामाङ, तमू धीं जापानका उपाध्यक्ष हर्क गुरुङलगायतका संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरुको बिशेष उपस्थिति रहेको थियो। 

कार्यक्रमको अन्त्यमा शेर्पाहरूको परम्परागत नाच स्याब्रू , साथै अन्य नेपाली हिन्दी गीतहरूको साथ उपस्थित सबैले भरपुर मनोरन्जन गरेका थिए। कार्यक्रमको समापन पछि शेर्पा सँघ जापानका  अध्यक्ष ङावाङ शेरे शेर्पा ,लोसार आयोजक लाक्पा गेलु शेर्पा र पेम्बा लामा शेर्पा ले  अर्को साल यसै गरी भेट्ने बाचा गर्दै आगन्तुक सबैलाइ खाता लगाइ बिदाइ गर्नु भएको थियो

 As protests continued to erupt on the streets of Kathmandu Thursday over Bollywood’s first Kungfu comedy “Chandni Chowk to China”, cinemas in Nepal stopped screening the controversial film, saying they had replaced it with other films. All Kathmandu valley cinemas, from multiplexes like Jai Nepal, Kumari, Gopi Krishna and Barahi, to smaller ones like Guna and Ashta Narayan, hurriedly dropped the Akshay Kumar-Deepika Padukone starrer and began showing the earlier Bollywood release “Ghajini” or waited for another Bollywood film “Raaz” to be released Friday. The decision, that would cost the distributors of the films millions of rupees, was taken after angry protests began over the erroneous claim in the film that the Buddha, Nepal’s best-known religious icon, was born in India. “The Buddha was born in Nepal, learn to respect Nepal’s identity and sovereignty,” students screamed during a protest rally before an engineering college in the valley Thursday. In the Lainchaur area near the Indian Embassy in Kathmandu, protesters marched in silence, waving placards. “The trouble was created by the narration in the film,” said Nepali film director K.P. Pathak, who heads the Nepal Film Directors’ Association that is urging audiences to boycott all foreign films that project wrong messages. “About five minutes into the film, the narration introduces the hero as someone born in India, the Buddha’s birthplace,” Pathak told IANS. The Buddha was born prince Siddharth in Lumbini in south Nepal in 623 BC. Thousands of pilgrims and tourists visit south Nepal every year to pay their homage to the apostle of peace. Before being released in Nepal Friday, “Chandni Chowk to China” was viewed by Nepal’s censor board who objected to the dialogue. Subsequently, the distributors deleted it. But though the offending dialogue was removed, the word got around and students stormed the Jai Nepal cinema Wednesday, tearing down the posters of the film. Remembering the violence that flared up in 2000 after wrongly attributed comments to Bollywood star Hrithik Roshan, the distributors of “Chandni Chowk to China” Wednesday decided to can it. “It’s not just Kathmandu valley,” officials at the Gopi Krishna cinema told IANS. “No hall in Nepal will show that film. There is a virtual ban on it.” Despite the cinemas heeding public sentiment, the protests continued Thursday with students saying that the CDs and VCDs of the film that have reached Nepal still have the offending dialogue. The controversy has also created bad blood between Indians and Nepalis on YouTube with messages becoming abusive. However, the most clinching argument comes from someone signing in as Prynka. “The bottom line is,” Prynka says, “the movie is very disappointing and it has definitely angered a lot of Nepalis for disregarding a very important part of our history…. “No one would expect a movie under the Warner Brothers’ banner to have such ignorant mistakes.” “Chandni Chowk to China”, the first Hindi film to be shot in China, is directed by Nikhil Advani and produced by Sippy Films as well as Warner Brothers. The Lumbini Development Trust, that manages the Buddha’s birthplace, said Indian tourist agencies also misguide travellers into believing that the Buddha was born in India. “Before the Nepal government changed its visa policies, tourists would be brought to Nepal without being told they were entering a different country,” Nepal’s official media Thursday quoted the public relations officer at the trust, Gyanin Rai, as saying. It also reported the Maoist Minister for Tourism and Civil Aviation Hisila Yami as saying that the spread of such false information should be stopped.

Published Jan 22, 2009

by News Desk |

source: bollywoodworld.com